Kiberinsidentlarni aniqlash, ularga javob berish va tahlil qilish metodlari
Abstract
Ushbu maqolada kiberinsidentlarni aniqlash, ularga javob berish va tahlil qilishning zamonaviy metodlari tahlil qilingan. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi bilan bir qatorda, kiberxavfsizlik tahdidlari ham murakkablashib bormoqda. Shuning uchun insidentlarni tezkor aniqlash, ularning sabablari va oqibatlarini baholash hamda samarali javob strategiyalarini ishlab chiqish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Tadqiqotda kiberinsidentlarni aniqlashda qo‘llaniladigan asosiy yondashuvlar — xulq-atvor tahlili, tarmoq trafikini monitoring qilish, signatura asosidagi aniqlash hamda mashinaviy o‘rganish algoritmlariga tayangan yondashuvlar — ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, insidentlarga javob berish bosqichlari (aniqlash, izolyatsiya, bartaraf etish, tiklash va tahlil qilish) hamda bu jarayonlarni avtomatlashtirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari kiberinsidentlarni boshqarishning integratsiyalashgan modelini ishlab chiqish va ularni milliy kiberxavfsizlik tizimlariga qo‘llash uchun metodik asos yaratadi. Maqolada, shuningdek, sun’iy intellekt, SIEM va SOAR tizimlarining insidentlarni avtomatik qayta ishlashdagi roli ilmiy nuqtai nazardan asoslangan.
Kalit so‘zlar. Kiberinsident, kiberxavfsizlik, aniqlash usullari, insident tahlili, javob strategiyasi, mashinaviy o‘rganish, SIEM tizimi, SOAR platformasi.
