Avtomatlashtirilgan tahdidlarga javob berish tizimlarining arxitekturasi va ishlash tamoyillari
Annotatsiya
Ushbu maqolada avtomatlashtirilgan tahdidlarga javob berish tizimlarining (Automated Threat Response Systems) arxitekturasi, ishlash prinsiplari va ularning axborot xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni tahlil qilingan. So‘nggi yillarda kiberxavfsizlik sohasida tahdidlar hajmi va murakkabligi ortib borayotgan bir paytda, inson omiliga tayanadigan an’anaviy himoya usullari yetarli darajada tezkor javob bera olmayapti. Shu sababli, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘rganish va avtomatlashtirilgan qaror qabul qilish mexanizmlariga asoslangan tizimlar zamonaviy xavfsizlik infratuzilmasining ajralmas qismiga aylanmoqda. Tadqiqotda bunday tizimlarning asosiy komponentlari — ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish moduli, hodisalarni aniqlash mexanizmi, javob strategiyasi generatori va avtomatik ijro moduli — texnik hamda funksional jihatdan yoritilgan. Shuningdek, “feedback loop” asosidagi o‘z-o‘zini o‘rganuvchi arxitekturalarning afzalliklari, xatoliklar ehtimolini kamaytirish usullari va real vaqtli tarmoq monitoringi jarayonlari o‘rganilgan. Maqolada, avtomatlashtirilgan javob tizimlarining samaradorligi, moslashuvchanligi va xavf tahlilida sun’iy intellektning roli ilmiy asosda yoritiladi hamda kelgusida ularni milliy kiberxavfsizlik strategiyalariga integratsiya qilish bo‘yicha takliflar keltiriladi.
Kalit so‘zlar. Avtomatlashtirilgan tizimlar, tahdidlarni aniqlash, kiberxavfsizlik, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘rganish, javob mexanizmlari, tarmoq monitoringi, xavf tahlili.


