Signallar spektrini aniqlash usullari va ularning tahlili
Annotatsiya
Ushbu maqolada signallarga ishlov berishning fundamental asosi bo‘lgan spektral tahlil usullari nazariy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot doirasida deterministik va tasodifiy signallarning chastota xarakteristikalarini aniqlashda qo‘llaniladigan noparamerik (Furye almashtirishlari) va parametrik (modelga asoslangan) yondashuvlarning matematik mohiyati tahlil qilingan. Maqolada turli usullarning spektral aniqlik darajasi, hisoblash murakkabligi hamda ularning axborot uzatish tizimlaridagi ahamiyati qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Olingan nazariy xulosalar signallarni filtrlash va shovqinlardan tozalash jarayonlari uchun usul tanlash mezonlarini belgilashga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: spektral tahlil, Furye almashtirishi, deterministik signal, tasodifiy jarayon, quvvat spektral zichligi, diskretlash, parametrik modellar, garmonik tahlil, avtoregression model, chastota sohasi.
##submission.citations##
1. Dalibekov, L. R. (2025). Raqamli signallarni qayta ishlashda filtrlar va kodlash usullarining samaradorligini tahlil qilish. Zamonaviy taraqqiyot va fan: 21-asr yondashuvlari, 1(1), 194-206.
2. Rustambekovich, D. L. (2025). Raqamli tasvirlarni qayta ishlashda shovqinni kamaytirish usullari. Tadqiqotlar, 76(4), 347-352.
3. Tojiboev, I., Rayimjonova, O. S., Iskandarov, U. U., Makhammadjonov, A. G., & Tokhirova, S. G. (2022). Analysis of the flow of information of the physical level of internet services in multiservice networks of telecommunications. Мировая наука, (3 (60)), 26-29.
4. Muxammadyunusovich, X. M., Rustamovich, D. L., & Qizi, M. R. A. (2024). Optik tolalarda signallarni yo‘qolishini oldini olish va axborot xavfsizligi ta’minlash. Al-Farg’oniy avlodlari, (2), 129-131.
5. Turgunov, B., Juraev, N., Toshpulatov, S., Abdullajon, K., & Iskandarov, U. (2021). Researching of the degradation process of laser diodes used in optical transport networks. In 2021 ICISCT (pp. 1-4). IEEE.
6. Komilov, D. R., Makhmudov, I. A., & Tillaboyev, M. G. (2023). Use of radio relay devices in telecommunication systems. International Journal of Advance Scientific Research, 3(04), 72-77.
7. Zaynidinov, H. N. (2021). Raqamli signallarni qayta ishlashning nazariy-uslubiy asoslari. Toshkent: "O‘qituvchi".
8. Nishonov, A. X., & Abdullayev, M. M. (2020). Axborot tizimlarida signallarni qayta ishlashning mantiqiy usullari. Toshkent: "Fan".
9. Shannon, C. E. (1948). A Mathematical Theory of Communication. Bell System Technical Journal, 27(3), 379-423.
10. Nazarov, A. N., & Karimov, M. M. (2019). Raqamli signallarni qayta ishlash nazariyasi. Toshkent: TATU.
