Geologik tatqiqot usullari
Annotatsiya
Ushbu ishda Yer po‘stining tuzilishi, tarkibi, rivojlanish tarixi hamda foydali qazilma konlarini aniqlashda qo‘llaniladigan an'anaviy va zamonaviy geologik tadqiqot usullarining mohiyati yoritilgan. Maqolada dala kuzatuvlari (geologik s'yomka, xaritalash, burg‘ulash), geofizik (seysmik, magnit, gravitatsion, elektr qidiruv), geokimyoviy hamda laboratoriya tahlillari (mineralogik, petrografik) kabi asosiy metodlarning ishlash tamoyillari tahlil qilinadi. Shuningdek, masofadan turib zondlash (aerofoto va kosmik suratga olish) hamda Geografik axborot tizimlari (GAT/GIS) kabi innovatsion texnologiyalarning geologiya sohasiga joriy etilishi, ularning ekologik muammolarni hal qilish, yer osti suvlarini o'rganish va geologik xavf-xatarlarni (zilzila, ko'chki, sel) bashorat qilishdagi ahamiyati ko'rsatib o'tilgan. Ushbu ma'lumotlar geologiya, geografiya va konchilik sohasi mutaxassislari, tadqiqotchilar hamda talabalar uchun qimmatli manba bo'lib xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: geologik tadqiqotlar, geofizika, geokimyo, geologik xaritalash, burg'ulash, foydali qazilmalar, masofadan zondlash, GIS texnologiyalari, litosfera.
##submission.citations##
1. Abdullayev, X.M. (2016). Umumiy geologiya. Toshkent: Fan. – Ushbu manba geologiya fanining asosiy tushunchalari, Yer qobig‘ining tuzilishi va rivojlanish jarayonlarini yoritib beradi hamda geologik tadqiqotlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
2. Karimov, I.A. (2018). Geologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi. – Mazkur adabiyot geologik jarayonlar, tog‘ jinslari va minerallar haqida umumiy bilim berib, tadqiqot usullarini tushunishda muhim ahamiyatga ega.
3. Mirzayev, T.M. (2020). Geologik tadqiqot usullari. Toshkent: Universitet nashriyoti. – Ushbu manba geologiyada qo‘llaniladigan zamonaviy va an’anaviy tadqiqot usullarini batafsil yoritadi, dala va laboratoriya ishlarini tashkil etish metodikasini tushuntiradi.
4. Islomov, S.S. (2019). Foydali qazilmalar geologiyasi. Toshkent: Fan va texnologiya. – Kitob foydali qazilmalarni qidirish, baholash va o‘rganish usullarini tushuntirib, geokimyoviy va geofizik tadqiqotlarning amaliy ahamiyatini ochib beradi.
5. Bogdanov, A.A. (2015). Umumiy geologiya kursi. Moskva: Nedra. – Ushbu manba geologiyaning nazariy asoslari bilan bir qatorda Yer qobig‘idagi jarayonlarni kompleks o‘rganish usullarini bayon qiladi.
6. Tarbuck, E.J.; Lutgens, F.K. (2017). Earth: An Introduction to Physical Geology. Pearson Education. – Mazkur xorijiy adabiyot geologik jarayonlar va tadqiqot usullarini zamonaviy ilmiy yondashuv asosida tushuntiradi.
7. Press, F.; Siever, R. (2014). Understanding Earth. W.H. Freeman and Company. – Kitob Yer haqidagi umumiy bilimlar bilan birga geologik izlanishlarning metodologiyasini keng yoritadi.
