Telekommunikatsiya tizimlarida siklik kodlar
Annotatsiya
Ushbu maqola siklik kodlarning mohiyati, strukturasi va axborot uzatish tizimlarida qo‘llanilish tamoyillarini yoritadi. Siklik kodlar – bu chiziqli blok kodlar sinfiga kiruvchi kod bo‘lib, kod so‘zlarining siklik siljitilishi natijasida yana kod so‘z hosil bo‘lishi bilan tavsiflanadi. Maqolada siklik kodlarning matematik asoslari, generator polinomlari, kodlash va dekodlash jarayonlari hamda ularning raqamli aloqa tizimlaridagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, CRC (cyclic redundancy check) kabi amaliy siklik kodlarning xatoliklarni aniqlashdagi samaradorligi va qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Mazkur tadqiqot axborot uzatishda xatoliklarni aniqlash va tuzatish muammolariga yechim topishga qaratilgan chuqur tahlilni o‘z ichiga oladi, bu esa telekommunikatsiya va raqamli aloqa tizimlarining ishonchliligini oshirishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: siklik kodlar, xatoliklarni aniqlash, xatoliklarni tuzatish, chiziqli kodlar, kodlash, dekodlash, raqamli aloqa, CRC.
##submission.citations##
1. Jepsen, W. (2022). Cyclic Redundancy Checks and Error Detection. arXiv preprint arXiv:2205.11344.
2. Абдуллаев, Р. Б. (2025). Определение числа необнаруживаемых ошибок циклическими кодами. Universum: технические науки, 1(10 (139)), 45-49.
3. Saleh, A. H., & Mohammed, M. S. (2024). Enhancing data security through hybrid error detection: Combining cyclic redundancy check (CRC) and checksum techniques. International Journal of Electrical and Electronics Research, 12(3), 813-826.
4. Xalilov, M. M., & Doniyorbek xalimjon o’g’li, N. (2025). Siklik kodlar. Tadqiqotlar, 76(6), 160-162.
5. Kim, J., Kwon, S., Noh, J., & Shin, D. J. (2022). Construction of cyclic redundancy check codes for SDDC decoding in DRAM systems. IEEE Transactions on Circuits and Systems II: Express Briefs, 70(2), 736-740.
6. Xalilov, M. M., & Shukurulloxon o’g, R. B. J. (2025). Siklik kodlar va ularning bch hamda reed–solomon kodlari bilan bog ‘liqligi. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 58(2), 113-120.
