Sun'iy intellekt asoslarida neyron tarmoqlar: tuzilishi, o'qitish usullari va amaliy qollanilishi
Abstract
Ushbu maqolada sun'iy intellekt asoslarida neyron tarmoqlarning tuzilishi, o'qitish usullari va ularga asoslangan tizimlarni amaliy tatbiq etish yo'llari atroflicha ko'rib chiqilgan. Neyron tarmoqlarning biologik asoslari, matematik modeli, turli arxitekturalari va o'rganish algoritmlari tahlil qilingan. To'liq ulangan tarmoqlardan tortib, konvolyutsion, rekurrent va transformer arxitekturalarining afzalliklari, qo'llanilish sohalari hamda cheklovlari qiyosiy tarzda o'rganilgan. Shuningdek, ta'lim, tibbiyot, sanoat va telekommunikatsiya sohalarida neyron tarmoqlarni joriy etishning dolzarb holatlari va texnik natijalari muhokama qilinadi. Maqola oxirida ushbu sohadagi muammolar va kelgusidagi rivojlanish istiqbollari bayon etilgan.
Kalit so'zlar: neyron tarmoq, sun'iy intellekt, chuqur o'rganish, konvolyutsion tarmoq, rekurrent tarmoq, backpropagation, aktivatsiya funksiyasi, transformer.
References
1. Maxkamov B.Sh., Zaynidinov X.N., Nurmurodov J.N. «Sun'iy intellekt asoslari» / Toshkent axborot texnologiyalari universiteti. – 2024 yil. – 204 b.
2. X.N. Zaynidinov. Sun'iy intellekt. – Toshkent, 2018. – 268 bet.
3. Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. – MIT Press, 2016. – 800 p.
4. Komolов С., Raxmatov Sh. Sun'iy intellekt asoslari. Mashinaviy o'qitish. – Ijod nashr, 2022. – 104 b.
5. LeCun Y., Bengio Y., Hinton G. Deep learning // Nature. – 2015. – Vol. 521. – P. 436–444.
6. Vaswani A. et al. Attention is All You Need // Advances in Neural Information Processing Systems. – 2017. – P. 5998–6008.
7. Dilmurod Raxmatov. Sun'iy intellekt: zamonaviy yondashuv. – Toshkent: Renessans press, 2022. – 156 b.
