Aqlli sanoatda Li-Fi: tezkor va xavfsiz aloqa tizimi

Authors

  • Asadbek Islomov Farg‘ona davlat texnika universiteti
  • Sirojiddin Yo’ldoshev Farg‘ona davlat texnika universiteti
  • Akbarali O’sarov Farg‘ona davlat texnika universiteti

Abstract

Hozirgi kunda zamonaviy sanoat korxonalarida ma’lumotlarni tez va xavfsiz almashish ishlab chiqarish samaradorligining asosiy omiliga aylandi. Biroq, an’anaviy Wi-Fi texnologiyalari ko‘pincha zavod va fabrikalardagi kuchli elektromagnit xalaqitlar hamda metall konstruksiyalar tufayli barqaror aloqani ta’minlay olmaydi. Ushbu maqolada radio to‘lqinlar o‘rniga ko‘rinadigan yorug‘lik orqali ma’lumot uzatuvchi Li-Fi (Light Fidelity) texnologiyasining sanoat muhitidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida ushbu tizimning yuqori tezligi, kiberxavfsizlik darajasi va elektromagnit nurlanishga nisbatan chidamliligi kabi muhim afzalliklari ilmiy asoslab berilgan. Ayniqsa, portlash xavfi mavjud bo‘lgan hududlarda va avtomatlashtirilgan sanoat robotlarini boshqarishda Li-Fi tizimining qo‘llanilishi eng istiqbolli yechim sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqola yakunida ushbu innovatsion texnologiyani ishlab chiqarish jarayonlariga integratsiya qilish imkoniyatlari va uning sanoat unumdorligini oshirishdagi ahamiyati bo‘yicha xulosalar berilgan. Mazkur izlanish simsiz aloqa va sanoatni avtomatlashtirish sohasidagi mutaxassislar uchun nazariy va amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar: Li-Fi, Sanoat 4.0, VLC aloqasi, kiberxavfsizlik, LED texnologiyalari, simsiz ma’lumot uzatish, sanoat unumdorligi, elektromagnit xalaqitlar, innovatsion aloqa.

References

1. Ayyash, M., Elgala, H., Khreishah, A., Jung, J. S., Little, T. D., Shao, S., ... & Ansari, N. (2016). Coexistence of WiFi and LiFi toward 5G: Concepts, opportunities, and challenges. IEEE Communications Magazine, 54(2), 64-71. https://doi.org/10.1109/MCOM.2016.7402263

2. Dimitrov, S., & Haas, H. (2015). Principles of LED Light Communications: Towards Networked Li-Fi. Cambridge University Press.

3. Haas, H. (2018). LiFi is a paradigm-shifting 5G technology. Reviews in Physics, 3, 26-31. https://doi.org/10.1016/j.revip.2017.10.001

4. Haas, H., Yin, L., Wang, Y., & Chen, C. (2016). What is Li-Fi? Journal of Lightwave Technology, 34(6), 1533-1544. https://doi.org/10.1109/JLT.2015.2510021

5. IEEE Standards Association. (2018). IEEE Standard for Local and Metropolitan Area Networks--Part 15.7: Short-Range Optical Wireless Communications. IEEE Std 802.15.7-2018.

6. Obeed, M., Salhab, A. M., Alouini, M. S., & Zummo, S. A. (2019). On optimizing VLC networks for downlinking and uplifting: Current effects and future directions. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 21(3), 2047-2077.

7. Pathak, P. H., Feng, X., Hu, P., & Mohapatra, P. (2015). Visible light communication, networking, and sensing: A survey, potential and challenges. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 17(4), 2047-2077. https://doi.org/10.1109/COMST.2015.2476474

8. Tsonev, D., Videv, S., & Haas, H. (2013). Light fidelity (Li-Fi): towards all-optical networking. Proceedings of SPIE - The International Society for Optical Engineering, 8645. https://doi.org/10.1117/12.2010143

9. Zeng, L., O'Brien, D., Le-Minh, H., Faulkner, G., Lee, K., Jung, D., & Oh, Y. (2009). High data rate multiple input multiple output (MIMO) optical wireless communications using white LED lighting. IEEE Journal on Selected Areas in Communications, 27(9), 1654-1662.

Downloads

Published

2026-05-15

How to Cite

Islomov, A., Yo’ldoshev, S., & O’sarov, A. (2026). Aqlli sanoatda Li-Fi: tezkor va xavfsiz aloqa tizimi. Research and Implementation, 2(5/2), 107–113. Retrieved from https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/3029

Issue

Section

Статьи

Most read articles by the same author(s)

1 2 > >>