SQL tili va uning ma’lumotlar bazasidagi o‘rni

Authors

  • Shohsanam Mahmudjonova Farg‘ona davlat texnika universiteti

Abstract

Ushbu maqolada SQL tilining ma’lumotlar bazasi tizimlaridagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. SQL (Structured Query Language) ma’lumotlar bazalarini yaratish, boshqarish, ularga ma’lumot kiritish, o‘zgartirish, qidirish va o‘chirish uchun qo‘llaniladigan maxsus dasturlash tilidir. Maqolada SQL tilining asosiy buyruqlari, ularning vazifalari hamda zamonaviy axborot tizimlaridagi qo‘llanilish sohalari tahlil qilingan. Shuningdek, SQL tilining ma’lumotlar bilan ishlashdagi qulayliklari, tezkorligi va samaradorligi haqida ma’lumot berilgan. SQL tilining ma’lumotlar bazasini boshqarishdagi muhim vosita ekanligi asoslab berilgan.

Tayanch so‘zlar: SQL, ma’lumotlar bazasi, DBMS, Structured Query Language, jadval, so‘rov, SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE, ma’lumotlarni boshqarish, relyatsion ma’lumotlar bazasi, MySQL, PostgreSQL, Oracle, ma’lumotlarni qidirish, indekslash, tranzaksiya, axborot tizimlari, ma’lumotlar xavfsizligi.

References

1. Date, C. J. Ma'lumotlar bazasi tizimlariga kirish. Boston: Addison-Wesley, 2004.

2. Silberschatz, Abraham, Henry F. Korth, and S. Sudarshan. Ma'lumotlar Bazasi Tizimi Tushunchalari. New York: McGraw-Hill, 2020.

3. Chamberlin, Donald D. "System R va SQL haqida tarixiy nuqtai nazar." IBM Tizimlar Jurnali, vol. 19, no. 4, 1980, pp. 570-583.

4. Stonebraker, Michael, and Joseph M. Hellerstein. "Aylanib keladi: Relyatsion ma'lumotlar bazasi va NoSQL muammosi." ACMning Xabarlari, vol. 55, no. 7, 2012, pp. 49-55.

5. Connolly, Thomas M., and Carolyn E. Begg. Ma'lumotlar bazasi tizimlari: Dizayn, amalga oshirish va boshqarishga amaliy yondashuv. Harlow: Pearson Education, 2015

Downloads

Published

2026-05-12

How to Cite

Mahmudjonova, S. (2026). SQL tili va uning ma’lumotlar bazasidagi o‘rni. Research and Implementation, 4(5), 265–269. Retrieved from https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/2998

Issue

Section

Статьи