Sun'iy yo'ldosh aloqa tizimlari

Authors

  • Muhriddin Madaminov Farg‘ona davlat texnika universiteti
  • Akbarjon Abduraxmonov Farg‘ona davlat texnika universiteti

Abstract

Sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimlari zamonaviy telekommunikatsiya infratuzilmasining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, global axborot almashinuvini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu tizimlar yer usti tarmoqlaridan mustaqil ravishda keng hududlarni qamrab olish, uzoq masofalarga tezkor signal uzatish va raqamli xizmatlarni qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. Tadqiqotda sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimlarining orbital turlari, signal uzatish mexanizmlari hamda ularning texnik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Natijalar geostatsionar, o‘rta va past orbitadagi tizimlarning o‘ziga xos afzallik va cheklovlarga ega ekanligini ko‘rsatadi. Shuningdek, signal kechikishi, atmosfera ta’siri va spektr resurslarining cheklanganligi kabi muammolar tizim samaradorligiga ta’sir qiluvchi asosiy omillar sifatida aniqlanadi. Umuman olganda, sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimlarining rivojlanishi yuqori tezlik, past kechikish va avtomatlashtirilgan boshqaruvga asoslangan innovatsion texnologiyalar bilan bog‘liq ekanligi qayd etiladi.

Kalit so‘zlar: Sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimlari, geostatsionar orbit, past Yer orbitasi (LEO), o‘rta Yer orbitasi (MEO), signal uzatish, elektromagnit to‘lqinlar, modulyatsiya, aloqa kechikishi, spektr resurslari, telekommunikatsiya infratuzilmasi

References

1. Maral G., Bousquet M. Satellite Communications Systems: Systems, Techniques and Technology. – Chichester: Wiley, 2010. – 784 p.

2. Pratt T., Bostian C. W., Allnutt J. E. Satellite Communications. – 2nd ed. – New York: Wiley, 2003. – 592 p.

3. Roddy D. Satellite Communications. – 4th ed. – New York: McGraw-Hill, 2006. – 560 p.

4. Elbert B. R. Introduction to Satellite Communication. – 3rd ed. – Boston: Artech House, 2008. – 400 p.

5. Wertz J. R., Everett D. F., Puschell J. J. Space Mission Engineering: The New SMAD. – Hawthorne: Microcosm Press, 2011. – 920 p.

6. Kaplan E. D., Hegarty C. Understanding GPS/GNSS: Principles and Applications. – 3rd ed. – Boston: Artech House, 2017. – 1008 p.

7. Sklar B. Digital Communications: Fundamentals and Applications. – 2nd ed. – Upper Saddle River: Prentice Hall, 2001. – 1079 p

Downloads

Published

2026-04-28

How to Cite

Madaminov, M., & Abduraxmonov, A. (2026). Sun’iy yo’ldosh aloqa tizimlari. Research and Implementation, 4(4/1), 170–173. Retrieved from https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/2865

Issue

Section

Статьи