Sun’iy intellekt asosida kasbiy yo'naltirish jarayonini takomillashtirish modeli
Abstract
Ushbu maqolada sun'iy intellekt texnologiyalari asosida kasbiy yo'naltirish jarayonini takomillashtirish modeli taklif etiladi. Loyiha kasbiy yo‘naltirish jarayonini zamonaviy axborot texnologiyalari orqali samarali tashkil etishga qaratilgan. Unda o‘quvchilar va talabalar uchun kasb tanlashda raqamli platforma yoki axborot tizimi yordamida individual tavsiyalar berish, qiziqish va qobiliyatlarni tahlil qilish, mehnat bozori ehtiyojlariga mos yo‘nalishlarni ko‘rsatish imkoniyati yaratiladi. Loyihada ilmiy-metodik asoslar ishlab chiqiladi va ularning amaliy samaradorligi sinovdan o‘tkaziladi. Bu orqali yoshlarning to‘g‘ri kasb tanlashi va bandligini ta’minlashda muhim ijobiy natijalarga erishiladi.
Taklif etilgan model o'quvchilarning psixologik xususiyatlarini, akademik natijalarini va mehnat bozori ma'lumotlarini birlashtirib, shaxsga moslashtirilgan kasbiy tavsiyalar berish imkonini yaratadi. Modelni sinovdan o'tkazish natijasida 87% aniqlik ko'rsatkichiga erishildi, bu an'anaviy usullardan 34% yuqori.
Kalit so'zlar: Sun'iy intellekt, Maktab, Raqamli O‘zbekiston, Kasb samaradorligi, Kasbga yo’naltirish, Mehnat bozori,Raqamli texnologiyalar
References
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktyabrdagi PQ-358-son Qarori. *"Sun'iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida."* https://gov.uz/oz/digital/news/view/24510
2. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 2-avgustdagi 425-son Qarori. *"Umumiy o'rta ta'lim muassasalarining 10-11-sinflari o'quvchilarini kasb-hunarga tayyorlash chora-tadbirlari to'g'risida."*
3. Abdullaeva, R.M. (2023). Yoshlarni to'g'ri kasb tanlashga yo'naltirish hayot sifatini oshirishning omili sifatida. CyberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/yoshlarni-to-g-ri-kasb-tanlashga-yo-naltirish-hayot-sifatini-oshirishning-omili-sifatida-1
4. Kasbga yo'naltirishning zamonaviy usullari. Zenodo, 2022. https://zenodo.org/records/5919902
5. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti. Sun'iy intellekt kafedrasi ilmiy tadqiqotlari. https://tuit.uz/suniy-intellekt
6. Kaldybaeva, U. (2025). Using AI in Career Guidance for Students. *Eurasian Science Review*, 2(Special Issue), 2211–2222. https://doi.org/10.63034/esr-310
7. Gedrimiene, E., Celik, I., Kaasila, A. et al. (2024). Artificial Intelligence (AI)-enhanced learning analytics for supporting Career decisions. *Education and Information Technologies*, 29, 297–322. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12277-4
8. Bankins, S. et al. (2024). Navigating career stages in the age of artificial intelligence: A systematic interdisciplinary review. *Journal of Vocational Behavior*. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2024.104011
9. Russell, S., & Norvig, P. (2021). *Artificial Intelligence: A Modern Approach* (4th ed.). Pearson Education.
10. Holland, J. L. (1997). *Making vocational choices: A theory of vocational personalities and work environments* (3rd ed.). Psychological Assessment Resources.
