Internet of things (lot) va tarmoqlar: kompyuter tarmoqlariga bog'lanishi

Abstract

Ushbu maqola Internet of Things (IoT) texnologiyalarining kompyuter tarmoqlariga integratsiyasini chuqur tahlil qiladi. IoT arxitekturasi, protokollari, ilovalari va xavfsizlik muammolarini ko'rib chiqib, kompyuter tarmoqlarining IoT ekotizimlaridagi markaziy rolini o'rganadi. So'nggi tadqiqotlar (2025 yil dekabr holatiga ko'ra, IoT Analytics ma'lumotlari) IoT qurilmalarining soni 21.1 milliardga yetganini ko'rsatmoqda, 2030 yilga borib esa 39 milliarddan oshishi kutilmoqda. Bu o'sish tarmoqlarning skalabelligi, energiya samaradorligi va kiberxavfsizligini yangi talablarga moslashtirishni zarur qiladi. Maqola adabiyotlar tahlili va metodologik yondashuv asosida IoTning kelajakdagi tendensiyalarini – masalan, 5G/6G integratsiyasi, edge computing va AI asosidagi xavfsizlikni – belgilaydi. Natijalar IoTning ijtimoiy-iqtisodiy ta'sirini (McKinsey bashoratiga ko'ra, 2030 yilga borib $5.5–12.6 trillion global qiymat) va potentsial xatarlarni yoritib, soha mutaxassislariga amaliy tavsiyalar beradi.

Kalit so'zlar: Internet of Things (IoT), kompyuter tarmoqlari, arxitektura, protokollar, xavfsizlik, 5G/6G, edge computing, sanoat IoT, aqlli shaharlar, AI integratsiyasi.