Sun‘iy intellekt tomonidan kuchaytirilgan kiberhujumlarning ko‘payishi: muammolar va himoya strategiyalari

Ixtiyorjon Axmadjonov; Muyassar Ismoilova; Muhrinisa Nabiyeva

Mualliflar

Axmadjonov Ixtiyorjon Rovshanjonovich Farg‘ona davlat texnika universiteti
Muyassar Ismoilova Farg‘ona davlat texnika universiteti
Nabiyeva Muhrinisa Baxtiyor qizi Farg‘ona davlat texnika universiteti

##semicolon##

kiberhujumlar##common.commaListSeparator## raqib mashina o‘rganishi##common.commaListSeparator## kiberxavfsizlik##common.commaListSeparator## zero trust xavfsizlik##common.commaListSeparator## kirishni aniqlash##common.commaListSeparator## mustahkamlash orqali o‘rganish

Annotatsiya

Ushbu tadqiqot AI yordamida amalga oshiriladigan kiberhujumlarni va ularni bartaraf etish uchun himoya mexanizmlarini o‘rganadi. Tadqiqot 2017–2023 yillardagi adabiyotlar asosida tizimli ko‘rib chiqish va to‘rt qatlamli AI-kiberhimoya arxitekturasini ishlab chiqishdan iborat. Natijalar AI asosidagi himoya texnologiyalari an‘anaviy usullarga nisbatan samaraliroq ekanligini ko‘rsatadi va raqibga chidamlilik hamda AI tushuntirish usullarini qo‘llash zarurligini ta‘kidlaydi

##submission.citations##

1. Laton, D. (2017). Manhattan_Project.exe: Raqamli davr uchun yadro opsiyasi.

2. Mayer, M. (2018). Sun‘iy intellekt va kiberqudrat strategik nuqtai nazardan.

3. Pärn, E. A. & Edwards, D. J. (2019). Raqamli qurilgan muhitga tahdidlar: umumiy ma‘lumotlar muhiti zaifliklari va blokcheyn yordamidagi oldini olish.

4. Oseni, A., Moustafa, N., Janicke, H., Liu, P., Tari, Z., & Vasilakos, A. (2021). Sun‘iy intellekt uchun xavfsizlik va maxfiylik: imkoniyatlar va muammolar.

5. Radanliev, P., De Roure, D., Maple, C., & Ani, U. (2022). Sun‘iy intellektdan kelib chiqadigan “texnologik singulyarlik” xavfini super-bashorat qilish. ncbi.nlm.nih.gov

6. Velasco, C. (2022). Kiberjinoyatchilik va sun‘iy intellekt. Jinoyat adliyasi va xalqaro qo‘llaniladigan instrumentlar bo‘yicha xalqaro tashkilotlarning ishiga umumiy nazar. ncbi.nlm.nih.gov

7. Fazelnia, M., Khokhlov, I., & Mirakhorli, M. (2022). Hujumlar, Himoya va Vositalar: Mustahkam AI/ML tizimlarini qo‘llab-quvvatlash uchun ramka.

8. H. Sarker, I., Janicke, H., Mohammad, N., Watters, P., & Nepal, S. (2023). AI imkoniyatlari va xabardorligi: Kiberxavfsizlikda inson-AI jamoasi nuqtai nazaridan mavqe maqolasi.

9. Schmitt, M. (2023). Raqamli dunyoni himoya qilish: Sun‘iy intellekt (AI) yordamida zararli dastur va kirishni aniqlash bilan aqlli infratuzilmalar va raqamli sanoatni himoya qilish.

10. Bernardez Molina, S., Nespoli, P., & Gómez Mármol, F. (2023). AI asosidagi reaktiv tizimlar orqali kiberhujumlarga qarshi kurashish: to‘liq sharh va kelajakdagi ko‘rinish.