5G texnologiyasining Jismlar Interneti (IoT) tizimlaridagi o‘rni va ahamiyat
Annotatsiya
Ushbu maqolada 5G mobil aloqa texnologiyasining Jismlar interneti (IoT) tizimlaridagi o‘rni, uning asosiy texnologik xususiyatlari va keng ko‘lamli imkoniyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot doirasida 5G tarmoqlarining yuqori tezlik, past kechikish (low latency) va massiv ulanish (massive connectivity) imkoniyatlari asosida IoT qurilmalarining samarali ishlashi tahlil qilingan. Shuningdek, xizmatga yo‘naltirilgan arxitektura (SBA), chekka hisoblash (MEC) va tarmoq segmentatsiyasi (Network Slicing) texnologiyalarining IoT muhitida qo‘llanilishi hamda ularning o‘zaro integratsiyasi ko‘rib chiqilgan.Maqolada 5G asosida IoT tizimlarida ma’lumot uzatish tezligini oshirish, tarmoq resurslaridan samarali foydalanish, xizmat ko‘rsatish sifatini (QoS) yaxshilash va tizim ishonchliligini ta’minlash masalalari yoritilgan. Bundan tashqari, 5G texnologiyasining aqlli shaharlar, sanoat avtomatizatsiyasi, qishloq xo‘jaligi va raqamli tibbiyot kabi sohalardagi amaliy ahamiyati ochib berilgan.
Kalit so‘zlar: 5G, konvergent arxitektura, FMC, SBA, MEC, Network Slicing, yagona yadro tarmog‘i, past kechikish, unifikatsiyalangan aloqa
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. "Raqamli O‘zbekiston — 2030" strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF-6079-son. 2020-yil 5-oktabr.
2. Raqamli texnologiyalar vazirligi hisoboti. O‘zbekiston Respublikasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasining 2017–2024 yillardagi rivojlanish ko‘rsatkichlari.
3. 3GPP TS 23.501. System architecture for the 5G System (5GS). Stage 2 (Release 16/17). Standard for Converged Architecture.
4. ITU-R M.2083-0. IMT Vision – "Framework and overall objectives of the future development of IMT for 2020 and beyond".
5. Dahlman, E., Parkvall, S., & Skold, J. 5G NR: The Next Generation Wireless Access Technology. Academic Press, 2020.
6. Holma, H., Toskala, A., & Takehiro, N. 5G for Information Age: 5G NR, 5G Core and Network Slicing. John Wiley & Sons, 2020.
7. Cisco Systems. 5G Network Slicing: Architecture, Technology, and Use Cases. Technical White Paper, 2024.
8. Muhammad Muso, X., Inomxoʻja, N., Bahodir, X., & Muhammadqodir, V. (2025). SIKLIK KODLARI. Ustozlar uchun , 86 (2), 263-268.
9. Muhammad Muso, X., Inomxoʻja, N., Bahodir, X., & Muhammadqodir, V. (2025). OPTIK TOLA. Ustozlar uchun , 86 (2), 258-262.
10. Merojiddin, B. va Muhammadmuso, X. (2025). Optik tolalarda signallarni so'nishi. ta'lim va fan kecha va bugun , 1 (1).
11. Zokirjon og’li, Vohidov Fayzullo, and Xalilov Muxammadmuso Muxammadyunusovich. "SDN (software defined networking) asosida kommutatsiya va marshrutizatsiya boshqaruvi." Tadqiqotlar 75.2 (2025): 238-247.
