IOT tizimlarida vaqt-seriyali ma’lumotlarni qayta ishlash va saqlash texnologiyalari
Annotatsiya
Ushbu maqolada Internet of Things (IoT) tizimlarida shakllanadigan vaqt-seriyali (time-series) ma’lumotlarni real vaqt rejimida qayta ishlash va samarali saqlash texnologiyalari tahlil qilinadi. IoT ekotizimlarida sensor va qurilmalardan keladigan ma’lumotlarning yuqori chastotali oqimi, katta hajmi, past kechikish talablari hamda gorizontal masshtablanish ehtiyojlari yoritiladi. Maqolada vaqtiy ma’lumotlar uchun mo‘ljallangan ma’lumotlar bazalarining (TSDB) arxitekturasi, ma’lumotlarni bo‘limlash va indekslash, siqish, retention siyosatini shakllantirish bilan bir qatorda, oqim (stream) ma’lumotlarini qayta ishlash, edge-computing, real vaqtli analitika va monitoring texnologiyalari ham ko‘rib chiqiladi. Keltirilgan nazariy va amaliy yondashuvlar IoT asosidagi monitoring, sanoat avtomatlashtirish, aqlli shaharlar, energetika va agrosanoat tizimlarida ma’lumotlar infratuzilmasini samarali tashkil etishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: Internet of Things, vaqt-seriyali ma’lumotlar, vaqtiy ma’lumotlar bazasi, real vaqtli tahlil, oqim ma’lumotlarini qayta ishlash, retention siyosati, ma’lumotlarni siqish, edge computing, gorizontal masshtablanish.
Библиографические ссылки
1. Stonebraker, M., Brown, P., Zhang, D., & Becla, J. (2018). The case for time-series databases. Proceedings of the VLDB Endowment, 11(12), 1816–1828.
2. Lombardo, S., Bonaccorso, G., & Nardone, A. (2019). Time-series data management for IoT applications. Future Generation Computer Systems, 92, 602–613.
3. Naqvi, S., Yfantis, E., Zimányi, E., & Bohlen, M. H. (2017). Efficient processing of IoT time series data. Information Systems, 70, 163–176.
4. Qin, Y., Sheng, Q. Z., Falkner, N. J., Dustdar, S., Wang, H., & Vasilakos, A. V. (2016). When things matter: A survey on data-centric Internet of Things. Journal of Network and Computer Applications, 64, 137–153.
5. Li, S., Da Xu, L., & Zhao, S. (2015). The Internet of Things: A survey. Information Systems Frontiers, 17(2), 243–259.
6. Chen, M., Mao, S., & Liu, Y. (2014). Big data: A survey. Mobile Networks and Applications, 19(2), 171–209.
7. Ruan, H., Li, X., & Chen, L. (2020). Time-series database technologies: An overview and research challenges. IEEE Access, 8, 212123–212135.
8. Bader, A., et al. (2021). Managing IoT time-series data: A survey on data storage and retrieval. ACM Computing Surveys, 54(7), 1–36.


