IoT qurilmalarida energiya samaradorligi
Abstract
IoT (Internet of Things) qurilmalarida energiya samaradorligini ta’minlash masalalari keng qamrovda tahlil qilinadi. Hozirgi kunda IoT texnologiyalari turli sohalarda, jumladan sanoat, qishloq xo‘jaligi, tibbiyot va aqlli shahar tizimlarida keng qo‘llanilmoqda. Shu sababli ushbu qurilmalarning energiya iste’molini kamaytirish, ularning ishlash muddatini uzaytirish va umumiy tizim samaradorligini oshirish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Maqolada energiya samaradorligini oshirishning asosiy yo‘nalishlari sifatida kam quvvat sarflovchi apparat vositalari, optimallashtirilgan dasturiy ta’minot hamda energiya tejovchi aloqa protokollari ko‘rib chiqiladi. Sensor tarmoqlarida energiya iste’molini kamaytirish usullari, uyqu rejimidan foydalanish, ma’lumot uzatishni optimallashtirish va energiyani boshqarish algoritmlarining ahamiyati tahlil etiladi. IoT qurilmalarida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatlari ham yoritilib, bu orqali tizimlarning mustaqilligi va barqarorligi oshirilishi mumkinligi ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot davomida turli amaliy misollar asosida energiya samaradorligini oshirish usullarining afzalliklari va kamchiliklari solishtirilib, eng maqbul yechimlar aniqlanadi. Olingan natijalar IoT tizimlarini loyihalashda energiya tejamkorlikka e’tibor qaratish zarurligini ko‘rsatadi hamda kelajakda yanada samarali va ekologik toza texnologiyalarni ishlab chiqish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: IoT, Internet of Things, energiya samaradorligi, kam quvvatli qurilmalar, sensor tarmoqlari, energiya tejash, simsiz aloqa, energiya boshqaruvi, uyqu rejimi, qayta tiklanuvchi energiya, aqlli tizimlar, optimallashtirish
References
1. Axmedov A.A. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020.
2. Xoliqov Sh.R. Internet texnologiyalari va ularning rivojlanishi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
3. Karimov B.T. Zamonaviy kompyuter tarmoqlari. – Toshkent: Tafakkur, 2021.
4. Rasulov D.X. Sensor tarmoqlari va ularning qo‘llanilishi. – Toshkent: Innovatsiya, 2022.
5. To‘xtayev M.S. Axborot tizimlari va texnologiyalari. – Toshkent: Ilm ziyo, 2018.
6. Yo‘ldoshev N.Q. Raqamli iqtisodiyot va IoT texnologiyalari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.
7. Sodiqov F.A. Simsiz aloqa tizimlari. – Toshkent: Fan, 2020.


