Cheksiz to‘plamlarning quvvatini taqqoslash: sanoqli va sanoqsiz to‘plamlarning matematik va tazyiqiy tahlili
Аннотация
Ushbu keng qamrovli ilmiy maqolada cheksiz to‘plamlar nazariyasining fundamental poydevori, ularning quvvatini (kardinal sonlarini) o‘zaro taqqoslash va o‘lchash usullari, sanoqli va sanoqsiz to‘plamlarning xossalari chuqur tahlil qilinadi. XIX asr oxirida nemis matematigi Georg Cantor tomonidan kiritilgan quvvat tushunchasi, o‘zaro bir qiymatli moslik (biyeksiya) tamoyili, natural sonlar to‘plamining quvvati (alef-nol - ℵ0), butun va ratsional sonlar to‘plamining sanoqliligi hamda haqiqiy sonlar to‘plamining (kontinuum) sanoqsizligi batafsil o‘rganiladi. Kantorning mashhur diagonali usuli va uning isbotlash mexanizmlari, darajali to‘plamlar uchun Kantor teoremasi va Kontinuum-gipotetik muammosining zamonaviy matematika va mantiqdagi o‘rni yoritiladi. Maqola mavzu bo‘yicha klassik hamda zamonaviy manbalarni tizimli umumlashtirgan holda bayon etilgan.
Kalit so‘zlar: Cheksiz to‘plam, to‘plamlar quvvati, kardinal son, sanoqli to‘plam, sanoqsiz to‘plam, biyeksiya, Kantor diagonali usuli, kontinuum quvvati, Kontinuum gipotezasi, Zermelo-Frenkel aksiomalar sistemasi
Библиографические ссылки
1. Abbott, S. (2015). Understanding analysis (2nd ed.). Springer.
2. Aigner, M., & Ziegler, G. M. (2018). Proofs from THE BOOK (6th ed.). Springer.
3. Bartle, R. G., & Sherbert, D. R. (2011). Introduction to real analysis (4th ed.). John Wiley & Sons.
4. Cantor, G. (1874). Ueber eine Eigenschaft des Inbegriffes aller reellen algébrischen Zahlen. Crelle's Journal für die reine und angewandte Mathematik, 77, 258–262.
5. Cohen, P. J. (1963). The independence of the continuum hypothesis. Proceedings of the National Academy of Sciences, 50(6), 1143–1148.
6. Dauben, J. W. (1990). Georg Cantor: His mathematics and philosophy of the infinite. Princeton University Press.
7. Enderton, H. B. (1977). Elements of set theory. Academic Press.
8. Gödel, K. (1938). The consistency of the axiom of choice and of the generalized continuum-hypothesis. Proceedings of the National Academy of Sciences, 24(12), 556–557.
9. Halmos, P. R. (1974). Naive set theory. Springer.
10. Rosen, K. H. (2019). Discrete mathematics and its applications (8th ed.). McGraw-Hill Education.
11. Rudin, W. (1976). Principles of mathematical analysis (3rd ed.). McGraw-Hill.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.

