Veb-ilovalarda ma’lumotlar bazasi xavfsizligini ta’minlash: SQL Injection hujumlarini aniqlash va bartaraf etish

Авторы

  • Xabibullayev Zikirillo Muxammadnosir o’g’li Farg’ona davlat texnika universiteti

Аннотация

Veb-ilovalarda foydalanuvchi kiritgan ma’lumotning SQL so’roviga xavfsiz ajratilmasdan qo’shilishi SQL Injection zaifligini keltirib chiqaradi. Tadqiqotda to’rt himoya strategiyasi (himoyasiz so’rov, qora ro’yxat, oq ro’yxat va parametrlangan so’rovlar) 40 ta hujum yuklamasi va 20 ta qonuniy kirish bilan taqqoslandi. Himoyasiz ilovada hujumlarning 70,0 % i muvaffaqiyatli bo’ldi, qora ro’yxatda 2,5 %, oq ro’yxat va parametrlangan so’rovlarda 0 %. Faqat parametrlangan so’rovlar qonuniy kirishlarni, jumladan o’zbekcha ismlardagi apostrofni, to’liq to’g’ri qayta ishladi.

Kalit so’zlar: SQL Injection, ma’lumotlar bazasi xavfsizligi, parametrlangan so’rovlar, kirishni validatsiya qilish, veb-ilova xavfsizligi

Библиографические ссылки

1. Irgasheva D. Y. Veb-saytlarda kiberxavfsizlikni ta’minlash muammolari // inlibrary.uz (ESIIW). DOI: 10.71337/inlibrary.uz.esiiw.109443.

2. Berilganlar bazasida xavfsizlikni ta’minlash masalalari // Tadqiqotlar (inlibrary.uz). DOI: 10.71337/inlibrary.uz.tadqiqotlar.103209.

3. SQL in’ektsiya hujumlari va himoya usullari [Elektron resurs] // Hostragons. URL: https://www.hostragons.com/uz/blog/sql-inektsion-hujumlari-va-himoya-usullari/

4. Veb-ilovalardagi Cross-Site Scripting (XSS) va SQL Injection hujumlarini oldini olish usullari [Elektron resurs] // Hostragons. URL: https://www.hostragons.com/uz/blog/saytlararo-skript-xss-va-sql-inektsiyasi/

5. Webmaster uchun SQL Injection teshiklarini test qilish va yopish [Elektron resurs] // Hostragons. URL: https://www.hostragons.com/uz/blog/webmaster-sql-injection-teshiklarini-test-va-yopish/

6. Diallo A. K., Pathan A.-S. K. A detailed survey on various aspects of SQL injection in web applications: vulnerabilities, innovative attacks and remedies // International Journal of Communication Networks and Information Security. 2013. Vol. 5, No. 2. P. 80–92.

7. Clarke J. SQL Injection Attacks and Defense. Burlington: Syngress Publishing, 2012.

8. Sadeghian A., Zamani M., Ibrahim S. SQL Injection is Still Alive: A Study on SQL Injection Signature Evasion Techniques. Kuala Lumpur: Universiti Teknologi Malaysia, 2013.

Опубликован

21.10.2026

Как цитировать

Xabibullayev, Z. (2026). Veb-ilovalarda ma’lumotlar bazasi xavfsizligini ta’minlash: SQL Injection hujumlarini aniqlash va bartaraf etish. Research and Implementation, 4(10), 77–80. извлечено от https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/2381

Выпуск

Раздел

Статьи