Elektr energetikasi tizimlarida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning samaradorligi

Авторы

  • Olimjonova Hilolaxon Ikromjon qizi Oltiariq tuman 3-son texnikum

Аннотация

PDF (yuklab olish)

Mazkur maqolada elektr energetikasi tizimlarida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqot davomida elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonlarida sun’iy intellektning o‘rni hamda uning energiya samaradorligini oshirishdagi imkoniyatlari o‘rganildi. Xususan, mashinaviy o‘qitish algoritmlari yordamida elektr yuklamalarini prognozlash, uskunalardagi nosozliklarni oldindan aniqlash, energiya oqimlarini optimallashtirish va Smart Grid tizimlarini boshqarish masalalari ko‘rib chiqildi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida adabiyotlar tahlili, qiyosiy tahlil, statistik tahlil va tizimli yondashuv usullaridan foydalanildi. Olingan natijalar sun’iy intellekt asosidagi boshqaruv tizimlari yuklama prognozi aniqligini oshirish, energiya yo‘qotishlarini kamaytirish, favqulodda uzilishlar sonini qisqartirish hamda operatsion xarajatlarni pasaytirishga xizmat qilishini ko‘rsatdi. Shuningdek, energetika tizimlarining ishonchliligi va barqarorligini ta’minlashda sun’iy intellekt texnologiyalarining muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari zamonaviy energetika tizimlarini raqamlashtirish va intellektual boshqaruv texnologiyalarini joriy etish istiqbollarini baholashda ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.

Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, elektr energetikasi, Smart Grid, mashinaviy o‘qitish, energiya samaradorligi, prognozlash, aqlli tarmoqlar.

 

Биография автора

Olimjonova Hilolaxon Ikromjon qizi, Oltiariq tuman 3-son texnikum

 

 

Библиографические ссылки

1. Amin, S. M., & Wollenberg, B. F. (2005). Toward a smart grid: Power delivery for the 21st century. IEEE Power and Energy Magazine, 3(5), 34–41. https://doi.org/10.1109/MPAE.2005.1507024

2. Brown, R. E. (2008). Impact of smart grid on distribution system design. IEEE Power and Energy Society General Meeting.

3. Glover, J. D., Sarma, M. S., & Overbye, T. J. (2017). Power system analysis and design (6th ed.). Cengage Learning.

4. Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press.

5. Hinton, G. E., & Salakhutdinov, R. R. (2006). Reducing the dimensionality of data with neural networks. Science, 313(5786), 504–507. https://doi.org/10.1126/science.1127647

6. International Energy Agency. (2021). Digitalization and energy. IEA Publications.

7. Khan, A., Javaid, N., Chand, A., & Ahmed, M. (2020). Machine learning techniques for energy consumption forecasting in smart grids: A review. IEEE Access, 8, 164580–164596. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.3022500

8. Lund, H., Østergaard, P. A., Connolly, D., & Mathiesen, B. V. (2017). Smart energy and smart energy systems. Energy, 137, 556–565. https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.123

9. Mohandes, M. (2002). Support vector machines for short-term electrical load forecasting. International Journal of Energy Research, 26(4), 335–345. https://doi.org/10.1002/er.783

10. NIST. (2021). NIST framework and roadmap for smart grid interoperability standards. National Institute of Standards and Technology.

11. Ponce, P., Molina, A., & Mata, O. (2019). Artificial intelligence applications in electrical power systems. Energies, 12(19), 3600. https://doi.org/10.3390/en12193600

12. Raza, M. Q., & Khosravi, A. (2015). A review on artificial intelligence based load demand forecasting techniques. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 50, 1352–1372. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.04.065

13. Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial intelligence: A modern approach (4th ed.). Pearson.

14. Sarker, I. H. (2022). AI-based modeling: Techniques, applications and research issues towards automation, intelligent and smart systems. SN Computer Science, 3(2), 158. https://doi.org/10.1007/s42979-022-01043-x

15. Schwab, K. (2017). The fourth industrial revolution. Crown Business.

16. Ustun, T. S., Hussain, S. M. S., & Ali, M. H. (2020). Smart grid technologies and applications. Electronics, 9(3), 457. https://doi.org/10.3390/electronics9030457

17. Wang, Z., & Wang, J. (2013). Self-healing resilient distribution systems based on sectionalization into microgrids. IEEE Transactions on Power Systems, 30(6), 3139–3149. https://doi.org/10.1109/TPWRS.2014.2385353

18. World Economic Forum. (2022). Artificial intelligence and the future of energy. World Economic Forum Reports.

19. Zhang, Y., Wang, J., & Wang, X. (2018). Review on probabilistic forecasting of wind power generation. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 32, 255–270. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.01.055

20. Zhou, K., Fu, C., & Yang, S. (2016). Big data driven smart energy management: From big data to big insights. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 56, 215–225. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.11.050

Опубликован

11.06.2026

Как цитировать

Olimjonova, H. (2026). Elektr energetikasi tizimlarida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning samaradorligi. Research and Implementation, 4(6/2), 62–68. извлечено от https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/1875

Выпуск

Раздел

Статьи