Raqamli davrda ta'lim oluvchilarning kognitiv jarayonlari va ularni boshqarishning pedagogik-psixologik mexanizmlari

Авторы

  • Abdulxakimov Ilxomjon Abdulxamid ogli Farg‘ona davlat texnika universiteti
  • Otaxonova Zamira Muradovna Farg‘ona davlat texnika universiteti

Аннотация

PDF (yuklab olish)

Ushbu tadqiqot ishida globallashuv va shiddatli raqamlashtirish sharoitida zamonaviy ta'lim oluvchilar (Z va Alfa avlodlari) psixikasida ro'y berayotgan chuqur kognitiv transformatsiyalar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Axborot oqimining giper-faollashuvi sharoitida inson miyasining axborotni qabul qilish, qayta ishlash, tizimlashtirish va uzoq muddatli xotiraga muhrlash mexanizmlari sifat jihatidan yangi bosqichga o'tdi. Maqolada "klip tushunchasi", "Google effekti", "kognitiv ortiqcha yuklama" (cognitive overload) kabi zamonaviy psixologik fenomenlar neyropedagogik va psixofiziologik nuqtai nazardan ochib beriladi. Shuningdek, an'anaviy ta'lim inqirozini bartaraf etish hamda ta'lim oluvchilarning bilish faolligini boshqarish maqsadida sub'ekt-sub'ekt munosabatlariga asoslangan zamonaviy pedagogik-psixologik mexanizmlar, mikrola'lim, geymifikatsiya, chunking va emotsional intellektga asoslangan dars modellarining ilmiy-amaliy asosi ishlab chiqilgan.

Kalit so'zlar: Kognitiv neyropsixologiya, pedagogik psixologiya, klip fikrlash, kognitiv yuklama, uzoq muddatli xotira, diqqat interpretatsiyasi, raqamli didaktika, differensial yondashuv.

Библиографические ссылки

1. Vigotskiy, L. S. (1997). Pedagogicheskaya psixologiya. Moskva: Pedagogika-Press.

2. Sweller, J. (2011). Cognitive Load Theory. Springer Science & Business Media.

3. Sparrow, B., Liu, J., & Wegner, D. M. (2011). Google effects on memory: Cognitive consequences of having information at our fingertips. Science, 333(6043), 776-778.

4. Buzan, T. (2006). The Mind Map Book. Pearson Education.

5. Prensky, M. (2001). Digital Natives, Digital Immigrants Part 1. On the Horizon, 9(5), 1-6.

6. Gofurov, B. R. (2024). Raqamli didaktika va kognitiv psixologiya asoslari. Toshkent: O'qituvchi.

7. Rubinshteyn, S. L. (2000). Osnovi obshey psixologii. Sankt-Peterburg: Piter.

8. Otaxonova Zamiraxon Muratovna Pedagogika. Psixologiya. O'quv qo'llanma Farg'ona "Sunrise-pro" nashriyoti -2026

Опубликован

05.06.2026

Как цитировать

Abdulxakimov, I., & Otaxonova, Z. (2026). Raqamli davrda ta’lim oluvchilarning kognitiv jarayonlari va ularni boshqarishning pedagogik-psixologik mexanizmlari. Research and Implementation, 4(6/1), 287–292. извлечено от https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/1855

Выпуск

Раздел

Статьи