Bulutli texnologiyalarda kiberxavfsizlik va kriptografik himoya usullari

Авторы

  • Muhammad Xalilov Farg‘ona davlat texnika universiteti
  • Sug'diyona Turgunpo'latova Farg‘ona davlat texnika universiteti

Аннотация

PDF (yuklab olish)

Mazkur maqolada bulutli texnologiyalarda axborot xavfsizligini ta'minlashning zamonaviy usullari, kiberxavfsizlik muammolari hamda kriptografik himoya vositalari tahlil qilinadi. Bulutli hisoblash tizimlarida ma'lumotlarning maxfiyligi, yaxlitligi va mavjudligini saqlash masalalari ko'rib chiqilgan. Shuningdek, AES, RSA va gibrid shifrlash algoritmlarining samaradorligi hamda telekommunikatsiya tizimlaridagi qo'llanilishi yoritilgan. Statistik tahlillar asosida kiberhujumlar dinamikasi va ularning iqtisodiy ta'siri ko'rsatilgan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, kriptografik himoya usullarini qo'llash bulutli xizmatlarda axborot xavfsizligini sezilarli darajada oshirishi aniqlangan.

Kalit so'zlar: bulutli texnologiyalar, kiberxavfsizlik, kriptografiya, AES, RSA, telekommunikatsiya, axborot xavfsizligi, cloud computing, 5G tarmoqlari, gibrid shifrlash, DDoS hujumlari

Библиографические ссылки

1. Stallings W. Cryptography and Network Security: Principles and Practice. — 8th ed. — Pearson Education, 2020. — 768 p.

2. Easttom W. Computer Security Fundamentals. — 4th ed. — Pearson IT Certification, 2019. — 480 p.

3. Forouzan B.A. Data Communications and Networking. — 5th ed. — McGraw-Hill Education, 2018. — 1280 p.

4. NIST. Federal Information Processing Standards Publication 197: Advanced Encryption Standard (AES). — National Institute of Standards and Technology, 2001.

5. Rivest R.L., Shamir A., Adleman L. A Method for Obtaining Digital Signatures and Public-Key Cryptosystems // Communications of the ACM. — 1978. — Vol. 21, No. 2. — P. 120–126.

6. Cloud Security Alliance. Cloud Computing Top Threats in 2024. — CSA Research Report, 2024. — 58 p.

7. ISO/IEC 27001:2022. Information Security, Cybersecurity and Privacy Protection — Information Security Management Systems. — ISO, 2022.

8. Cisco. Cisco Annual Cybersecurity Report 2024. — Cisco Systems, Inc., 2024. — 125 p.

9. 3GPP. TS 33.501: Security Architecture and Procedures for 5G System. — Release 17, 2022.

10. Bernstein D.J., Lange T. Post-Quantum Cryptography // Nature. — 2017. — Vol. 549. — P. 188–194.

11. Armbrust M. et al. A View of Cloud Computing // Communications of the ACM. — 2010. — Vol. 53, No. 4. — P. 50–58.

12. Mell P., Grance T. The NIST Definition of Cloud Computing. — NIST Special Publication 800-145, 2011.

Опубликован

29.05.2026

Как цитировать

Xalilov, M., & Turgunpo’latova, S. (2026). Bulutli texnologiyalarda kiberxavfsizlik va kriptografik himoya usullari. Research and Implementation, 4(6), 7–13. извлечено от https://rai-journal.uz/index.php/rai/article/view/1650

Выпуск

Раздел

Статьи